Blad­muziek
Nederlands

En rijen is plezant : 69 vuile Vlaamse volkse liedjes tot lering en vermaak van jong en oud

Marita De Sterck (samensteller), Gerda Dendooven (illustrator)

En rijen is plezant : 69 vuile Vlaamse volkse liedjes tot lering en vermaak van jong en oud

Marita De Sterck (samensteller), Gerda Dendooven (illustrator)
Vuile liedjes zijn van alle tijden en van alle plaatsen. Ook Vlaanderen kent een rijke traditie van erotische straat-, markt- en café-chantant-liederen waarin de vleselijke liefde op speelse en humoristische wijze wordt bezongen. Maar die levende traditie dreigt verloren te gaan. Nog even en de overgrootouders en grootouders die van huis uit volkse liedjes leerden zingen, zijn er niet meer om ze v
Titel
En rijen is plezant : 69 vuile Vlaamse volkse liedjes tot lering en vermaak van jong en oud
Samensteller
Marita De Sterck
Illustrator
Gerda Dendooven
Taal
Nederlands
Uitgever
Leuven: Van Halewyck, 2008
248 p. : ill.
ISBN
9789056178536

Besprekingen

Ik zong als peuter luid mee

Geen biologielessen maar vuile volksliedjes dienden als seksuele opvoeding toen onze grootouders hun eerste stappen in de liefde zetten. Jeugdauteur Marita de Sterck besloot het staaltje volkscultuur dat vroeger op elke markt weerklonk maar nu stilaan verdwijnt, te bundelen in En rijen is plezant.

"Vroeger op de speelplaats zongen de oudere kinderen liedjes als En rijen is plezant. Ik zong als vijfjarige peuter luidkeels mee. Tot de zuster me op de vingers tikte en me tot mijn verbazing aanmaande om op te houden met die vuile manieren," lacht Marita de Sterck. De jeugdauteur en antropologe heeft altijd al een bijzondere liefde gekoesterd voor de volkscultuur. Tijdens de research van haar vorige roman stootte ze op een staaltje dat bijna verdwenen is: de vuile Vlaamse liedjes. "Voor het schrijven van Kwaad bloed heb ik heel wat oudere vrouwen genterviewd. Het was een historische roman over hoe het voor onze grootmoeders was om vrouw te worden. Er werd hen niets verteld, dus ik was nieuwsgierig hoe ze het dan toch achterhaalden. Enkele dames begonnen spontaan liedjes te zingen. Bij wijze van seksuele opvoeding werd het met die liedjes de jonge meisjes op de borst gedrukt dat seks ook zijn gevolgen heeft, 'het bundeltje na het plezier'. Ik was zo gecharmeerd dat ik besloot een …Lees verder

Liedjes die eigenlijk niet mogen

KOOLKERKE - '69 vuile Vlaamse volkse liedjes, tot lering van jong en oud'. Zo luidt de ondertitel van het boek 'En rijen is plezant' van Marita De Sterck. Waar het over gaat, is wel duidelijk. Haar mosterd haalde de auteur grotendeels in Koolkerke bij Roger Hessel, in Vlaanderen dé autoriteit op het vlak van markt- en volksliedjes.

Cabaretgezelschap bij CBRTDe filosofen van de straat46 liedjes over de moorden van BeernemWest-Vlaamse provinciale jury lustte geen 'vuile liedjes'...Pastoors lustten ze wél !'De grendel en de klinke'"Vrouwen zingen de vuilste liedjes..."

Marita De Sterck is bekend als schrijfster van kinderboeken, maar ze is ook antropologe en zo kwam ze op zeker ogenblik bij volksliedjes terecht en ging ze zich speciaal gaan verdiepen in pikante liedjes... Er kwam een boek van en wanneer ze erover vertelt, steekt ze het niet onder stoelen of banken dat het overgrote deel van haar oogst afkomstig is uit de verzameling van Roger Hessel. "Hij is een wandelende encyclopedie", zegt ze.

Roger Hessel (70) is een Torhoutenaar, die zijn hele loopbaan als arbeider bij CBRT (later Philips) gewerkt heeft en zo in Koolkerke beland is.

Al van kindsbeen af leerde hij de liedjes die zijn ouders zongen, deed mee aan zangcrochets - "voor een salami of 50 fr., wat al veel was" - kende succes a…Lees verder

Zing je van sloten en sleutels, violen en fluiten, rozen en pruimen, dan klikt er iets!

Marita De Sterck verzamelt vuile volkse liedjes & Gerda Dendooven illustreert

Vuile liedjes zijn van altijd en overal. Ook Vlaanderen heeft een rijke traditie van erotische liederen. Maar wat ooit op ieders lippen lag en uit volle borst gezongen werd, dreigt geruisloos te verdwijnen. Om ervoor te zorgen dat we ze niet vergeten, verzamelde Marita De Sterck 69 pikante liedjes.

'En... de Jan kwam thuis, de Jan kwam thuis, de Jan kwam zat naar huis. En wa vond 'em op zijn kamerken, ne vremden hoed in huis...'

Ik zie nog mijn nonkel Jan, op een stoel, met de pint in de hand, de 'vremden' hoed op zijn kop en zingen maar. En iedereen zong mee. Als kind verkneukelde ik mij in het verhaal van de man die ietwat beschonken thuiskomt en daar zijn vrouw vindt, maar ook die hoed. Naarmate het lied de coupletten aan elkaar rijgt, blijkt het niet enkel over een hoed te gaan, maar ook over een jas, die een opneemdoek met knopen en een kous die een koffiezak blijkt te zijn…Lees verder

Marita De Sterck en Gerda Dendooven : En rijen is plezant

Zingt uw kleuter graag eens over poep en kak? Het is heus van alle tijden. Denk aan: 'Sarah, ik heb uw gat gezien, Sarah, het leek wel een vliegmachien.'

Vroeger waren die liedjes van een heel ander niveau, bedekter, humoristischer, wel een beetje 'vuil' maar ook grappig. In En rijen is plezant brengt Marita De Sterck negenenzestig van die betere vuile Vlaamse liedjes bijeen, 'tot lering en vermaak van jong en oud' en ook omdat het een traditie is die verloren dreigt te gaan.
De Sterck is jeugdschrijfster, germaniste én antropologe. Ze combineert hier al die interesses ineen: sommige liedjes klinken als brave kinderdeuntjes voor wie de dubbele boodschap niet begrijpt.
Toen De Sterck antropologie studeerde en zich toelegde op initiatierituelen trof ze ver van huis hetzelfde soort liederen aan: onschuldig voor onwetende kleuters, maar al te duidelijk voor zangers en publiek. Rijpere vrouwen bezongen er in de cadans van malen of hakken of spinnen in sprekende metaforen de g…Lees verder

Verboden vruchten smaken beter

'Meisje, mooi maagdetje, en gij zijt zoet, op uw naaikussentje, op uw naaikussentje gaat 't naaien goed.' Marita de Sterck verzamelde 69 vuile volksliedjes van weleer. 'Ik wil jongeren laten zien en horen hoe hun voorouders zich amuseerden.'

'Opvallend is wel dat ik geen enkel vuil liedje ben tegengekomen over homo-erotiek of soloseks. Dat merk je ook bij niet-westerse culturen. Ook daar is er altijd een grens'

Als ze geen kinderboek schrijft of jongeren creatief leert schrijven, reist Marita de Sterck de wereld rond als antropologe. Ze is net terug uit Brazilië, waar ze een tijdje bij de Ticuna-indianen verbleef. Om hun dorp te bereiken reisde ze twee dagen per kano door het Amazonewoud. 'Ik verzamel overal ter wereld verhalen over vrouw worden. Bij de Ticuna-indianen woonde ik een eerste menstruatieritueel bij en nam ik mondelinge verhalen op. In september heb ik materiaal verzameld in Zuid-Afrika. In en rond groeirituelen duiken vaak erotische verhalen en liedjes op. Toen ik in Zuid-Afrika En rijen is plezant zong, begrepen die Afrikaanse vrouwen de dubbele bodem van dat Vlaamse kinderlied meteen.'
Je hebt ver moeten reizen om te beseffen dat de liedjes uit je kindertijd zo mooi zijn?
'Ik heb stoute l…Lees verder

Dit boek bundelt 69 schunnige maar toch propere volksliedjes. Zoals iedereen kwam kinder- en jeugdboekenschrijfster Marita De Sterck in haar kinderjaren in contact met dergelijke dubbelzinnige liedjes, die zoveel leuker waren om te zingen omdat ze volwassenen deden blozen zonder dat je wist waarom. Later maakte ze er op een meer wetenschappelijke grond kennis mee, zowel binnen de studie literatuurwetenschap als de antropologie. Een levende traditie dreigt echter verloren te gaan bij de jonge generatie, aldus De Sterck. Ter verantwoording van deze uitgave stelt ze dat er weliswaar een aantal basiswerken werden uitgebracht, maar dat deze niet het grote publiek bereiken. In sommige hoogculturele middens en educatieve milieus wordt bovendien nog altijd neergekeken op volkscultuur. Naast het subversieve intergenerationele zangplezier bepleit de samenstelster ook de groeibevorderende kracht van metaforen, van literaire gelaagdheid en meerduidigheid voor jonge mensen. Suggestieve beelden pri…Lees verder
Dit boek bevat een selectie van 69 Vlaamse liedjes uit de volkscultuur, die allemaal een 'vuile' of pikante ondertoon hebben. Seksualiteit staat dus centraal in de liedteksten, maar vaak komt die wel in gemaskeerde vorm aan bod. Zo worden o.m. veel dubbelzinnige metaforen gebruikt, die de lezer/zanger uitdagen verder te denken dan wat er letterlijk staat. Vele van de liedjes worden dan ook argeloos gezongen door kinderen, of zijn hun oorspronkelijke betekenis in de loop der jaren kwijtgeraakt. Na een inleiding door jeugdschrijfster en antropologe Marita De Sterck volgen zowel bekende als in de vergetelheid geraakte liedjes. Op de rechterpagina krijgen we daarbij telkens de tekst, terwijl we op de linkerpagina de melodie terugvinden, naast de verklaring van enkele dialectische of verouderde woorden. Dat alles werd geïllustreerd met enkele zinnelijke tekeningen van Gerda Dendooven. Achteraan volgen een bronnenoverzicht en een disco- en bibliografie. Een pittige bundel, die ook enige waa…Lees verder

Over Marita De Sterck

Marita de Sterck (Antwerpen 16 augustus 1955) is een Vlaamse schrijfster.

Biografie

Marita de Sterck studeerde perswetenschappen, antropologie en talen. Aan de bibliotheekschool van Gent doceert ze literatuur en antropologie. Ze geeft ook workshops aan jongeren: verhalen schrijven. Met reisverhalen debuteerde ze en heeft ondertussen al een 40-tal titels gepubliceerd: boekjes voor beginnende lezers, informatieve boeken over ander culturen, jeugdromans, prentenboeken, makkelijk-lees-verhalen, boeken over jeugdliteratuur.

Er loopt een lijn van de groeirituelen en de inwijdingsverhalen die ze als antropoloog bestudeert naar haar eigen jeugdromans. Een terugkerend thema in haar werk is hoe je kunt leren liefhebben zonder jezelf te verliezen. Ook de kracht van het vertellen en de ingewikkelde relaties tussen de generaties duiken vaak op.

Bibliografie

RST